Zorg dragen begint met luisteren, beschikbaar zijn en jongeren respecteren.

Véronique Brahy

Daar krijgen jongeren niet alleen kennis mee, maar ook vertrouwen, houvast en de kans om zich te ontplooien. Haar ervaring toont hoe zorg, onderwijs en solidariteit onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Toen een 16-jarige leerling te horen kreeg dat hij blind zou worden, stortte zijn toekomstbeeld in. Zijn droom om vrachtwagenchauffeur te worden viel weg en hij sloot zich af van de mensen rondom zich. Op school bleef hij er gelukkig niet alleen voor staan. Leerkrachten, medeleerlingen en externe partners, zoals de Brailleliga, hielpen hem stap voor stap opnieuw vooruit. Later vertelde hij: 'De school heeft mij gered. Niet alleen de volwassenen, maar ook mijn vrienden.'

Dat verhaal toont wat zorg op school kan betekenen. Een school is meer dan een plek waar jongeren leren lezen, rekenen of een diploma behalen. Ze kan ook een omgeving zijn waar vertrouwen groeit en waar jongeren opnieuw toekomstperspectief vinden.

Zorg begint met aandacht

In een samenleving waar steeds meer jongeren opgroeien met financiële zorgen, gezondheidsproblemen of een moeilijke thuissituatie, krijgt de rol van scholen een nieuwe betekenis. Voor Véronique Brahy begint zorg niet met oplossingen, maar met een houding.

'Zorg dragen begint met luisteren, beschikbaar zijn en jongeren respecteren. Zo voelen ze dat ze ertoe doen.' Jongeren die zich gezien voelen, durven opnieuw vertrouwen opbouwen, hulp vragen en nieuwe kansen grijpen. Dat vraagt tijd, betrokkenheid en een schoolteam dat verder kijkt dan alleen de schoolresultaten.

Zorg is een gedeelde verantwoordelijkheid

Scholen kunnen het verschil maken, maar ze kunnen het niet alleen.

Op La Providence werken leerkrachten samen met een psycholoog, een logopedist, een maatschappelijk werker en externe organisaties om leerlingen de juiste ondersteuning te bieden. 'We kunnen onderwijs, welzijn en sociale ondersteuning niet los van elkaar zien. Ze versterken elkaar.'

Die samenwerking is volgens Brahy essentieel. Zorg ontstaat wanneer onderwijs, welzijn, gezondheidszorg en gezinnen elkaar versterken. Dat vraagt ook meer afstemming. Vandaag werken organisaties nog te vaak naast elkaar, terwijl samenwerking net meer rust en betere ondersteuning kan bieden aan jongeren.

We kunnen onderwijs, welzijn en sociale ondersteuning niet los van elkaar zien. Ze versterken elkaar.

Véronique Brahy

Een school weerspiegelt de samenleving

De uitdagingen waarmee jongeren op school aankomen, vertellen ook iets over de samenleving waarin ze opgroeien. Veel gezinnen ervaren financiële druk, onzekerheid of een gebrek aan tijd en ondersteuning.

'Voor veel van onze leerlingen was corona geen breuk. Het maakte een moeilijke situatie alleen nog moeilijker.' Volgens Brahy voelen ook jongeren de gevolgen van een samenleving waarin mensen steeds meer naast elkaar leven. 'Technologie biedt veel mogelijkheden, maar maakt het ook gemakkelijker om in onze eigen bubbel te blijven.'

Net daarom blijft de school een belangrijke ontmoetingsplek. Een plek waar jongeren zich gezien voelen, waar volwassenen tijd maken om te luisteren en waar opnieuw verbinding kan ontstaan.

Solidariteit leer je samen

Een zorgzame samenleving ontstaat niet vanzelf. Ze groeit wanneer mensen al op jonge leeftijd ervaren wat verbondenheid en verantwoordelijkheid betekenen. Op La Providence leren jongeren daarom niet alleen vakken, maar ook hoe ze samenleven, elkaar helpen en zorg dragen voor anderen.

'In sommige culturen is solidariteit geen uitzondering, maar een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijkse leven. We kunnen veel leren van die verbondenheid.'

Volgens Brahy is dat misschien wel een van de belangrijkste opdrachten van scholen. Wie als jongere ervaart wat solidariteit betekent, neemt die ervaring mee naar de rest van zijn of haar leven. 'Wie op school ervaart wat solidariteit betekent, neemt die ervaring ook mee naar de rest van zijn of haar leven.'

Investeren in scholen is investeren in de samenleving

Volgens Brahy begint een zorgzame samenleving niet in een ziekenhuis of woonzorgcentrum, maar veel vroeger. Op school. Daar leren kinderen en jongeren niet alleen kennis en vaardigheden. Ze ontdekken er ook wat het betekent om verantwoordelijkheid op te nemen, samen te leven en zorg te dragen voor elkaar.

Dat vraagt voldoende ondersteuning voor scholen en een nauwe samenwerking tussen onderwijs, welzijn en gezondheidszorg. Niet als extra opdracht, maar als een gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid. 'Zorg dragen op school is werken aan een rechtvaardigere samenleving.'

Het verhaal van La Providence toont dat zorg veel verder gaat dan gezondheidszorg alleen. Ze begint bij aandacht, vertrouwen en de overtuiging dat elke jongere ertoe doet. Wanneer scholen, gezinnen, welzijnsorganisaties en de gezondheidszorg samenwerken, ontstaat een samenleving waarin jongeren kunnen groeien en veerkracht ontwikkelen.

'Elke jongere die zich gezien en gesteund voelt, krijgt meer kansen om zijn of haar eigen weg te vinden. Daar wint de hele samenleving bij.'

Zorg dragen op school is werken aan een rechtvaardigere samenleving.

Véronique Brahy