Zorg gaat niet alleen over het vervullen van behoeften of het beschermen van gezondheid. Ze gaat ook over het creëren van omstandigheden waarin mensen én gemeenschappen kunnen floreren.

Sally Scholz

Zorg en solidariteit zijn geen oplossingen voor crisissen alleen, maar vormen de basis van een samenleving waarin mensen én gemeenschappen kunnen groeien.

Wanneer we over zorg spreken, denken we vaak aan ziekenhuizen, thuiszorg of mantelzorg. Volgens Sally Scholz is zorg veel breder dan dat. Ze gaat over de manier waarop we met elkaar samenleven en verantwoordelijkheid opnemen voor elkaar.

Zorg begint met aandacht

Voor Sally Scholz staat één vraag centraal: hoe kunnen mensen en gemeenschappen samen floreren? Volgens haar begint goede zorg met aandacht. Niet alleen voor wat iemand vandaag nodig heeft, maar ook voor de omstandigheden waarin mensen kunnen groeien en hun leven zelf vorm kunnen geven. 'Ik probeer zorg te begrijpen als onderzoeker, maar ook als mens en burger. Voor mij begint zorg met engagement.'

Zorg is volgens Scholz daarom nooit het tegenovergestelde van autonomie. Integendeel. Goede zorg ondersteunt mensen zodat ze sterker in het leven kunnen staan en zelf verantwoordelijkheid kunnen opnemen. Ook binnen organisaties ziet ze hoe belangrijk die visie is. Een zorgzame omgeving ontstaat niet alleen door een goede structuur of organisatie, maar ook doordat mensen zich gezien, gewaardeerd en erkend voelen.

Zorg en solidariteit versterken elkaar

Volgens Scholz kunnen zorg en solidariteit niet los van elkaar worden gezien. Ze vertellen iets fundamenteels over de samenleving die we willen zijn. 'Goede zorg houdt de verbondenheid tussen mensen in stand. Ze zorgt ervoor dat mensen kunnen floreren en dat verantwoordelijkheden eerlijk verdeeld worden.'

Dat laatste is essentieel. Wanneer zorg steeds op dezelfde schouders terechtkomt, groeit ook de ongelijkheid. Een zorgzame samenleving vraagt daarom dat verantwoordelijkheden eerlijk worden gedeeld.

Volgens Scholz vergeten we bovendien vaak dat zorg ook vreugde kan brengen. 'Wanneer mensen zich deel voelen van een gemeenschap waarin iedereen kan groeien, ontstaat ook vreugde. Zorg hoeft geen last te zijn.' Die positieve kant van zorg verdient volgens haar meer aandacht in het maatschappelijk debat.

Solidariteit vraagt meer dan samen ergens bij horen. Ze nodigt ons uit om verantwoordelijkheid op te nemen voor elkaar.

Sally Scholz

Solidariteit bouw je elke dag

Solidariteit wordt vaak zichtbaar tijdens een crisis. Maar volgens Scholz begint ze veel vroeger. 'Tijdens crisissen wordt solidariteit heel zichtbaar. Maar als we solidariteit alleen met crisissen verbinden, vergeten we hoe belangrijk ze is in het dagelijkse leven.'

Solidariteit groeit in buurten, verenigingen, gezinnen en scholen. Ze ontstaat telkens wanneer mensen verder kijken dan hun eigen belangen en verantwoordelijkheid opnemen voor elkaar. Dat vraagt ook een andere manier van denken. Onze keuzes hebben bijna altijd gevolgen voor anderen én voor toekomstige generaties. 'Solidariteit betekent verder kijken dan het eigen belang.'

Volgens Scholz is dat vandaag niet vanzelfsprekend. Individualisering, technologische evoluties en groeiende ongelijkheid maken het moeilijker om verbondenheid te ervaren. Toch blijft solidariteit volgens haar een van de sterkste bouwstenen van een zorgzame samenleving.

Empathie maakt zorg mogelijk

Solidariteit vraagt ook verbeeldingskracht. We moeten bereid zijn om de wereld te bekijken vanuit het perspectief van iemand anders. Daarom ziet Scholz een belangrijke rol voor literatuur, onderwijs en ontmoeting. Een roman lezen, vrijwilligerswerk doen of een gesprek voeren met de buren helpt mensen om zich met elkaar verbonden te voelen.

'Solidariteit leeft niet van grote woorden alleen. Ze groeit in kleine, dagelijkse ontmoetingen waarin mensen elkaar leren kennen en vertrouwen opbouwen.' Technologie kan daarbij ondersteunen, maar mag menselijke relaties nooit vervangen.

Een zorgzame samenleving begint dichtbij

Hoe bouwen we aan een samenleving waarin zorg en solidariteit centraal staan? Volgens Scholz begint dat niet met grote hervormingen, maar met dagelijkse keuzes. Hoop ontstaat wanneer mensen verantwoordelijkheid opnemen voor elkaar en samen bouwen aan hun buurt, vereniging of gemeenschap.

Een voorbeeld dat haar inspireert, is de beweging rond inheemse tuinen. Zulke initiatieven versterken niet alleen de biodiversiteit, maar brengen ook mensen samen en maken buurten aangenamer om in te leven. 'Een tuin met inheemse planten is meer dan een persoonlijk project. Je toont ermee waar je voor staat en draagt bij aan een omgeving waarin mensen, dieren en natuur samen kunnen floreren.'

Juist in zulke kleine initiatieven ziet Scholz hoe zorg en solidariteit concreet vorm krijgen. Misschien is dat ook de belangrijkste vraag die haar verhaal oproept. Niet alleen hoe we zorg organiseren, maar hoe we elke dag opnieuw bouwen aan een samenleving waarin mensen zich verbonden voelen en iedereen de kans krijgt om te groeien.

Zorg en solidariteit beginnen niet met grote woorden of ingrijpende veranderingen. Ze groeien uit dagelijkse keuzes, uit aandacht voor elkaar en uit de overtuiging dat we samen het verschil kunnen maken.

Sally Scholz