Interview

Teun Toebes

Volgens zorgvernieuwer Teun Toebes kijken we vandaag te vaak naar zorg als iets medisch. Daardoor organiseren we ons systeem rond diagnoses, risico's en controle, terwijl de mens uit beeld verdwijnt.

Zorg is een samenlevingsvraagstuk

"Goede zorg begint bij de vraag wat iemand zelf belangrijk vindt", zegt hij. "Toch organiseren we zorg vaak vanuit het systeem, niet vanuit de behoeften van mensen."

Volgens Teun beloont ons zorgsysteem ziekte. Hoe complexer de zorgvraag, hoe meer middelen beschikbaar komen. Daardoor dreigt de focus te verschuiven van levenskwaliteit naar zorgverlening. Terwijl mensen vooral nood hebben aan betekenisvolle relaties, autonomie en een plaats in de samenleving.

Niet meer, maar anders

In discussies over de toekomst van zorg gaat het vaak over meer geld, meer personeel of meer voorzieningen. Volgens Teun missen we daarmee de essentie.

"De echte vraag is welk mensbeeld achter ons zorgsysteem schuilgaat. Pas als dat verandert, kan ook het systeem veranderen."

Een cultuurverandering is volgens hem belangrijker dan extra middelen. Zorg mag niet alleen draaien om veiligheid en risicobeheersing. Wie uitsluitend focust op risico's, beperkt vaak ook vrijheid en levenskwaliteit. 

Weg van muren en labels

Teun pleit voor meer inclusie. Vandaag bouwen we nog te vaak aparte werelden voor mensen met een zorgnood. Instellingen, woonvormen en ondersteuning vertrekken meestal vanuit diagnoses.

"Zorg zou niet moeten vertrekken vanuit uitsluiting, maar vanuit gemeenschap."

Mensen met dementie, een beperking of een chronische aandoening moeten deel kunnen blijven uitmaken van het gewone leven. Niet hun diagnose, maar hun plaats in de samenleving moet centraal staan.

Samen verantwoordelijkheid nemen

Volgens Teun is zorg geen taak van professionals alleen. Het is een gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Daarom spreekt hem het Caruna-traject aan. Het vertrekt niet vanuit tekorten, maar vanuit de vraag welke samenleving we willen zijn.

"Zorg is geen eiland. Het gaat over hoe we samenleven, hoe we omgaan met kwetsbaarheid en welke waarden we belangrijk vinden."